Helenów – interesujący ośrodek wychowujący dzieci z kłopotami w nauce już 40 lat

 W końcu lat 60. ubiegłego wieku, z racji pracy w Zakładzie Wychowawczym nr 3 w Warszawie, byłem uczestnikiem grupy pedagogów prowadzących pracę wychowawczą z

grupami dzieci i młodzieży składającymi się także z wychowanków Ośrodka Wychowawczego TPD w Helenowie pod Warszawą. Wspólnie podjęliśmy się pracy integrującej dwa różne środowiska dziecięce: w Warszawie i w Helenowie. Szczególnie Helenów miał piękny teren, dobrą atmosferę wychowawczą, duże zainteresowanie sportem. Wiedzieliśmy też, że posiada wiele ciekawych form pracy wychowa wczej z dziećmi młodszymi, zagrożonymi społecznym niedostosowaniem. W czasie wzajemnych odwiedzin, zawodów sportowych i różnych imprez miałem możliwość poznania helenowskiego mikrosystemu wychowawczego. Nie rezygnując z całościowego traktowania „ciała i duszy” wychowanka śmiało próbowano rozłożenia ich na elementy: stan zdrowia, sprawność fizyczną, umiejętność rozwiązywania problemów, posiadaną wiedzę „szkolną” i „życiową”, uspołecznienie, umiejętność wypowiadania się, sprawność w pisaniu, czytaniu itp. Szczególnie zainteresowały mnie prace nad umiejętnością czytania ze zrozumieniem i pisania oraz ich znaczeniem dla sukcesów szkolnych i socjalizacji. Powtarzała się opinia, że część dzieci (kilkanaście procent) z nieznanych przyczyn (wrodzone?) ma duże trudności z opanowaniem tych umiejętności. Niektóre nie nauczą się przez całe życie! Tam po raz pierwszy usłyszałem słowa: dysleksja, dysgrafia, nadpobudliwość (ADHD?). Duża część helenowskich nauczycieli mocno zaangażowała się w tę pracę, mając nadzieję, że choćby tylko zmniejszając kłopoty dzieci w tym względzie umożliwią im osiągnięcie powodzenia w szkole. A tym samym podniosą poziom ich samopoczucia i socjalizacji. Pozytywne nastawienie w zespole pedagogów helenowskich do tego eksperymentowania podnosiło aktywność dzieci na tych, bądź co bądź, dodatkowych, często indywidualnych zajęciach. Dla nas, młodszych wychowawców zakładu dla młodzieży trudnej, kierowanej do naszej placówki przez sądy dla nieletnich, ta rodzinna, bliska dzieciom atmosfera panująca w Helenowie była przykładem godnym naśladowania w naszej pracy. Kilku wychowawców, mimo niesprzyjających warunków pracy, próbowało zainteresować się, sprawdzić rozumienie przez wychowanków tekstu pisanego. Trudniejsze były próby uczenia wyjścia z kłopotów wychowanków z nieczytelnym pismem. Organizatorem i pomysłodawcą tej integracyjnej współpracy był Wiesław Kołak – kierownik szkoły w tej placówce – znany w środowisku pedagogów specjalnych jeszcze przed rozpoczęciem działalności na rzecz dzieci niepełnosprawnych w strukturach TPD.

 Tadeusz Szymczak